AYAK BAŞPARMAK ÇIKINTISI VE EĞRİLİĞİ (HALLUKS VALGUS VE BUNİON)

Ayağın başparmağın yanında eğrilme şekil bozukluğu şişlik ve ağrı ile karakterize durum halluks valgus olarak tanımlanmaktadır. Özellikle 30 yaş civarı bayanlarda olmak üzere her yaş grubunda görülebilir. Bazı durumlarda daha sık görüldüğü gözlemlenmiştir;

Bayan cinsiyet

Sıkı, dar, topuklu ayakkabı kullanımı

Aşırı ayakta durmayı gerektirecek işler, spor aktiviteleri

Genetik yatkınlık (ailede herhangi birinde görülmesi riski çok arttırır)

Topuklu ayakkabı giyildiğinde yükün %80’i 1. parmağa iletilir. Bu aşırı yüklenme sonucu parmakta yavaş yavaş eğrilik gelişir. Uygun önlem alınmazsa eğrilik ilerler.

Kemik çıkıntı belirginleşir ve ilgili bölgede şiddetli ağrı, kızarıklık, sıvı toplanması, şişlik şeklinde şikayetler meydana gelir. Zamanla nasırlar oluşabilir. Daha ilerleyen zamanlarda başparmak ikinci parmağın altına doğru geçerek ikinci parmağın şeklini de bozar.

Tedavide amaç; uygunsuz yüklenmenin önüne geçmektir.

Başlangıç aşamasında (varsa) yüksek topuklu ayakkabı kullanımından kaçınma; ucu dar olmayan, rahat ve ayağın şekline uygun tabanı bulunan ayakkabılar önerilir. Bunun yanı sıra parmak arası makara, gece ateli ve diğer ortezler de ağrıların azaltılmasına yardımcı olabilir.

TV reklamlarında da görülen; bazı ortezlerin hastalığı ortadan kaldırdığı gibi reklamlar, gerçeği yansıtmamaktadır.  Belirgin derecede ilerlemiş parmak eğriliğinde; parmak arası makaraların, gece ateli ve diğer tüm ortezlerin eğriliği düzeltme ihtimali yoktur; sadece geçici bir süre ağrıyı azaltabilir.

Eğrilik daha ileri aşamaya geldiğinde, ayak grafileri ile bazı açı ölçümleri yapmak gerekir. Eğriliğin tipi ve derecesine göre ameliyat şekline karar verilir. Sadece kemik çıkıntı alınabileceği gibi, tarak kemiği ve parmak kemiklerine de müdahale edilmesi gerekebilir.

Ameliyat sonrası alçı uygulanmaz, hasta ameliyattan sonra yürüyebilir. Ameliyattan 2 hafta sonra dikişler alınır.

18 yaşın altında görüldüğünde tedavinin daha erken başlaması gerektiği bilinmeli; hastalığın normal seyrine göre tedaviye daha dirençli olduğu unutulmamalıdır.

Op.Dr.Okyar Altaş

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı