TOPUK DİKENİ (KALKANEAL SPUR, PLANTAR FASCİİT, PLANTAR FASİAL FİBROMATOZİS)

Röntgende görülen çıkıntıdan dolayı bu isimle anılan, ayak ağrısının önde gelen sebeplerinden biridir. Röntgende genellikle görülen bu çıkıntı, buzdağının görünen yüzüdür. Ayağa kavsini veren “plantar fasya” adı verilen doku da hastalığın gelişmesinde önemli rol oynar. Tam nedeni bilinmemekle birlikte risk faktörleri varlığında görülme sıklığı artar.

Risk faktörleri

Bayan cinsiyet

Kilo fazlalığı

Uzun süre ayakta durmayı gerektirecek işlerde çalışmak

Çok uzun süreli ve zorlayıcı yürüyüşler yapmak

Yüksek topuklu ayakkabıların uzun süre kullanılması

Yanlış ayakkabı seçimi

Doğuştan gelen, ayağın basma problemleri ve şekil bozuklukları

Hastalarda şikayet topuğun alt noktasına bastırıldığında şiddetli ağrı oluşması şeklindedir. Ağrı ayak tabanına doğru yayılabilir. Ağrı genellikle sabahları hasta ayağa kalkıp ayağının üzerine ilk bastığında oluşur. Genellikle bıçakla keser gibi bir ağrı oluşur. Birkaç adımdan sonra bu ağrı yavaş yavaş azalır. Daha sonra gün içerisinde tekrar bu ağrı – ağrısızlık periyotları devam eder. Tedavi edilmezse ilerleyen zamanlarda normal basmanın bozulmasına bağlı olarak diz kalça bel ağrıları ve rahatsızlıklarıyla karşılaşmak kaçınılmaz olur.

Tedavisinde basamak tedavisi adı verilen tedavi uygulanır.

Öncelikle yaşam ve aktivite değişiklikleri ile tedaviye başlanır. Fazla kilo varsa kilo verme konusunda tıbbi destek sağlanır.

Tedavide en önemli araçlardan biri egzersizlerdir. Günlük yaşam aktivite değişikliği ve egzersiz tedavisi ile hastaların önemli bir kısmında düzelme görülür. Düzelmeyen hastalarda topuk dikeninin seviyesine göre ilaçlar , tabanlıklar (silikon , mantar veya kişiye özel ) , enjeksiyonlar (PRP / steroid / proloterapi) ile çözüm sağlanır. Burada unutulmaması gereken nokta steroid içeren kortizonlu enjeksiyonun mümkünse birkaç kereden fazla yapılmaması gerekliliğidir. Sebebi kortizonun çevre dokuları zayıflatması ve kendiliğinden oluşan kas – tendon yırtılmalarına sebep olabilmesidir. Eswt ( ışın tedavisi ile topuk dikeni tedavisi) de çözüm yöntemleri arasındadır ancak başarı şansı oldukça düşüktür.

                                                                                                                                                        Op.Dr.Okyar Altaş

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı